Có 20 ngàn cách kiếm ăn, các bạn thanh niên biết vậy không?, Không ư! Kìa, bạn coi một trường nọ, hai phần ba nam học sinh chỉ biết lựa có 5 nghề trong số 20. Dùng thì giờ của tôi để tính công việc sắp tới, ích lợi nhiều hơn là ưu phiền về những lỗi lầm hôm qua. Tôi xin lấy thực tế chứng mình điều đó.
Bettger, một người đã thành công nhất ở Mỹ luôn hai chục năm nay trong nghề bán vé bảo hiểm. Mà đúng vậy, tôi đã có một tinh thần mới mẻ, một tinh thần thắng trận. Rồi ông nhận thấy ông có tới 13 tật nặng, trong đó có ba tật này: bỏ phí thời giờ, quá thắc mắc về những chi tiết, hay cãi lý và chỉ trích kẻ khác.
Vậy tôi xin giới thiệu một cuốn sách tuyệt diệu, nhan đề Tôi muốn mắt sáng lại mà tác giã là bà Morghild Dahl, một thiếu phụ bị loà trong năm mươi năm. Đã lâu rồi, tôi đọc một cuốn sách của James Lane Allen. Bỗng anh nẩy ra một quyết định, một quyết định lạ lùng và đẹp đẽ.
Cha mẹ lớn tuổi gấp đôi ta nhờ kinh nghiệm, từng trải, tất khôn hơn ta nhiều. Từ hồi nhỏ, tôi chưa được tới một châu thành nào có trên 4. Bộ thần kinh của ông xúc động mạnh quá, lòng tin tưởng tiêu tan.
Năm ba mươi tuổi, ông được cử vào Hội đồng lập pháp Tiểu bang Nữu Ước. Chúng ta học bằng cách hành. Bạn nên nhớ rằng nhờ ai chỉ bảo tức là gián tiếp khen họ: Họ có thể phồng mũi được đó.
Vậy phương sách thứ nhất để trị ưu phiền là bắt chước William Osler: Tôi nóng tính và hay oán. Tôi đã dùng phưng pháp đó tám năm.
Tôi nổi điên, chống cự lại, sinh ra mất ngủ, khiến đời tôi thành cảnh địa ngục. Tôi nhận dạy giúp buổi tối trong một lớp thanh niên, tìm ra được những nỗi vui mới, làm quen được với được với những người bạn mới. Tôi nhịn cho tới bữa kia một đứa nhỏ hốt bãi phân gà trong sân trường và ném vào mặt tôi.
Lúc đó anh Haney chưa biết thuật của Carrier để diệt nỗi lo. Rồi có cái gì cứu ông? Một hôm gần tuyệt vọng ông với lấy cuốn nhật ký, rán chép nhân sinh quan của ông: "Loài người không phải cô độc trong vũ trụ". Vậy hai mươi lăm năm nữa, chắc chắn anh sẽ thành một người có uy quyền trong nghề, còn một số bạn học của anh mà hồi trước anh phải dọn kem hầu, sẽ thất nghiệp để mà chua xót, nguyền rủa chính phủ và phàn nàn không gặp thời.
Để tìm tài liệu cuốn này, tôi phỏng vấn nhiều nhà doanh nghiệp lớn nhất ở Mỹ. Chúng ta vốn là một loài ít dùng lý trí và dễ cảm xúc. Lẽ cố nhiên, chồng bà chẳng phải là người hoàn toàn.
Tôi hỏi ông: "Thanh niên đi kiếm việc thường có lỗi lầm nào nhất?" Ông đáp: "Họ không biết họ thích việc gì hết. Mà ý niệm đó hoàn toàn tuỳ thuộc ta. Không cần phải học ở Harvard mới tìm thấy chân lý ấy.