Vào những chiều thu cô độc họ lấy ra đọc như người đọc kinh nhựt tụng. Thế là tuổi xanh, mầm tương lai của nhân loại, của quốc gia đang đi xuống mà không mấy ai có phương thế kiến hiệu để chận lại. Tôi xin mượn lại của Giám mục để gởi bạn.
Song cuộc sinh hoạt của họ lúc bấy giờ là cuộc sinh hoạt được chi phối bởi bản năng nhiều hơn là tâm hồn. Thượng đế giáng trần là Chúa Giêsu kia mà còn có khẩu hiệu: phục vụ chớ không để phục vụ. Từ đầu chương tôi đã nói vườn lòng họ có gió lạ yêu đương thổi phớt rồi tôi kể một số hình thức mà thứ gió lạ ấy xen vào.
Vì mồi vật chất mê hoặc, nhiều thế nhân mất đi óc hướng thượng, quên hẳn trên đầu có ai, chết rồi còn lại cái gì. Nó xô người vô cái chuồng lợn xã hội mà trong đó không có cái gì làm tiêu chuẩn tuyệt đối cả. Bạn trai nếu xét về tình cảm thì nhất định không mạnh hơn phái đẹp đâu.
Bản năng nầy được thể hiện trong việc truyền sinh bằng những dụng cụ tự bản chất là thánh thiện, tốt đẹp như dương vật, cao hoàn v. Ít bữa sau không rẽ nữa, hớt cho thấp lè tè ở mép tai, chải cho ốp bọc vô đầu hình bầu dục cho đầu giống trái dưa hấu. Có Ông Thầy kinh nghiệm.
Con người toàn diện ngày một nghèo nàn. Bản năng nầy được thể hiện trong việc truyền sinh bằng những dụng cụ tự bản chất là thánh thiện, tốt đẹp như dương vật, cao hoàn v. Họ phân tích tại vì muốn cho kẻ khác nghe điều mình nói là đúng hơn là có ý nghĩa thảo luận để đi đến chân lý.
Tâm tình cảm thấy cô độc của họ làm lây xung quanh, khiến cho nhiều kẻ gặp họ nghe bầu khí xã giao nặng. Giáo sư bắt buộc cạo sát họ vẫn thuộc rành được. Làm vậy là vô tình kích thích thêm lòng ác của họ.
Cả hai đều rất đa tình nhưng chất đa tình có một vài nét khác nhau. Điều khổ nhất cho họ là đã mất lòng tín cẩn ở rất nhiều người. Bạn có thấy cuộc đời bạn trai niên thiếu là một tràng mộng xuân không? Đừng ai hỏi đời sống nội tâm.
Nói đúng hơn là họ có đầu óc đả đảo. Nó còn làm cho lương tâm cắn rứt thêm tức là tăng cường bầu khí tẻ lạnh trong tâm hồn. Không phải họ có ý thức rõ rệt: sự đòi hỏi cảnh ấm cúng của đôi vợ chồng đâu.
Thỉnh thoảng lấy tay thăm mái tóc coi có rối bậy không? Vừa nói vừa liếc áo quần coi. Các xương ở bắp vế, đầu gối, ống quyển v. Họ ăn nói, có những cử chỉ, thái độ bất đáng trước các bạn gái mà mặt mũi lì lợm.
Khi nào mà nhà hữu trách xử cứng rắn, họ đâm ra bất mãn, nói xã hội bất công. Nhưng căn cứ vào phong trào trụy lạc của xã hội hiện đại nhất là ở những nước duy vật, người ta bi quan lắm về lòng băng tuyết của giới đầu xanh. Lắm lúc họ không thích nói chuyện, coi xã giao là phi lý.