Nếu không phải là người đủ sức đưa những khả năng phát triển thành thực tế, chúng ta sẽ không thể đạt được sự tiến bộ. Lối tư duy đồng thuận phát huy tối đa kinh nghiệm và sự khôn khéo của mọi người. Những khả năng này giữ một vai trò quan trọng trong lối tư duy hơn là mọi người nghĩ.
Không được phép tuỳ tiện yêu cầu: "Bây giờ tôi muốn đội chiếc mũ đen". Đó có thể là những hướng khái niệm mới, và thậm chí chúng ta còn chưa có được những con đường cụ thể đi theo những hướng đó. Nếu bạn sử dụng chiếc mũ trắng và hỏi xem tại sao tôi lại đổi việc.
ta nên nói: "Hầu hết các con thiên nga đều có bộ lông trắng", hoặc "phần đông các con thiên nga có bộ lông trắng", hoặc "Hơn chín mươi chín phần trăm thiên nga có bộ lông trắng". Và khi mọi người nhận biết được sơ bộ những phác thảo, tất cả sẽ cùng xem xét vấn đề theo hướng đó. Mỗi người lựa chọn cho mình một chiếc mũ nhất định.
Lối tư duy chiếc mũ đen là lối tư duy cẩn trọng. Còn trong hầu hết các trường hợp, những kỹ thuật này không cần thiết phải sử dụng bởi vì chúng có thể góp thêm sự phức tạp không cần thiết. Nhưng chúng ta cũng nên chuẩn bị sẵn sàng để làm nảy sinh những phương án thay thế chỉ trong khung cấp độ cụ thể mà thôi.
Bạn không thể có được bất cứ sự tự tin nào nếu bạn không thử làm điều này. Chiếc mũ đỏ được sử dụng lúc này nhằm để mọi người nêu tên cảm xúc của mình về những lựa chọn có thể. Đến lúc này, chiếc mũ đen tư duy được sử dụng để loại bỏ phương án.
Người sử dụng chiếc mũ xanh tư duy nắm giữ đích và nói: “Nó chính là đây. … Tôi nghĩ rằng việc tăng được sản lượng bán thịt gà tây là nhờ sự nhận thức nghiêm túc về sức khỏe. Nhưng thường thì không dễ dàng có được điều này.
… Mọi người đang đặt trọng tâm vào những ý tưởng có thể được thử nghiêm trong thời trang của các phi công. Lối tư duy mũ xanh làm ngừng tranh luận và duy trì lối tư duy bản đồ. …Chiếc cốc này không phải rỗng một nữa mà là chiếc cốc chứa một nửa đầu rượu wisky.
Tuy nhiên, tôi sẽ điểm lại những điểm cơ bản của lối tư duy mới lạ ở những phần tiếp theo của cuốn sách này, bời vì những điểm này cũng là những điểm cơ bản của lối tư duy mũ xanh. Nó có thể được hình thành sau nhiều cuộc họp kéo dài vài tuần, thậm chí vài tháng. Cũng là điều không thực tế khi duy trì sự chuyển dịch mũ tư duy và đưa ra sự tổng kết sau khi sử dụng mỗi chiếc mũ.
Tôi biết điều này nghe như một thuật ngữ kỹ thuật, là chẳng cần phải hiểu được đặc tính chuyên môn của thuật ngữ tư duy mới lạ thì mới có thể vận dụng nó. Nhưng chúng ta phải đi và tìm kiếm xem. Vấn đề mấu chốt là ở chỗ không ai đến cuộc họp với một ý tưởng - con đường- nung nấu sẵn trong đầu.
Chiếc mũ vàng không có được ưu thế như vậy, đó chính là lý do tại sao mọi người lại yêu thích sử dụng chiếc mũ đen hơn là chiếc mũ vàng. Cách nói "Tôi muốn anh nhìn nó từ hướng Bắc" khác hẳn với câu "Anh đang nhìn từ hướng Bắc đấy!". Hãy cung cấp cho tôi con số những học sinh bỏ học sau khi dời trường học trong sáu tháng.